Beaktilis áicama ja dieđiheami go muohtauđas manná geainnu badjel

Norgga geainnuin leat dál sullii 1.500 muohtauđasbáikki, ja sullii 200:s dain leat Romssas ja Finnmárkkus. Dasa lassin vuordit mii ahte muohtauđasdoaimmat lassánit dálkkádatrievdamiid geažil. Prošeakta háliida gávdnat čovdosa mii sáhttá fuomášit uđđasa ja giddet geainnu ovdalgo vuodjá dokko.

Snøskred som brer seg ned fra fjellsiden, over vegen og ut i havet - Deaddil ja stuora govva ihtáUđas geainnu badjel Trond Jøran Nilsen/ TFFK

Romssa ja Finnmárkku fylkkagielda dagai čakčat 2021 innovašuvdnabealálaššiehtadusa Norconsult AS:in, NORSAR:in ja Alcatel Submarine Networks AS:in, vai ovddidit čovdosa mii áicá ja dieđiha ahte lea go uđas mannan badjel ja caggá geainnu.

Prošeavtta bargu

Mii háliidit gávdnat čovdosa mo fuomášit go muohtauđas deaivá geainnu ja fuomášit leat go johtaleaddjit uđasguovllus.
Systema galgá sáhttit dieđihit Geaidnobearráigeahču nu ahte sii sáhttet álggahit dárbbašlaš doaimmaid, nugo ovdamearkka dihte giddet geainnu. Mihttomearrin lea maiddái ahte čoavddus galgá leat hálbbi háhkamis, installeremis, doaimmas ja ortnegisdoallamis, vai dan sáhttá geavahit nu ollu go vejolaš dan 1.500 sajin gosa dat galgá huksejuvvot.
Doaivumis lea dát márkan sihke sisriikkalaččat, muhto maiddái riikkaidgaskasaččat, ovdamearkka dihte Eurohpás ja USA/Canadas.

 

Prošeavtta duogáš

Muohtauđas badjel geainnu sáhttá dagahit stuorra vára johtaleddjiide, ja lea juoga mii vásihuvvo dorvvuheapmin beaivválaš eallimis sidjiide geat fertejit geavahit geainnuid main lea muohtauđas várra. Lassin dasa ahte lea várra válddahallat uđđasii , de lea maid stuora eahpesihkarvuohta dan ektui ahte lea go vejolaš vánddardit beaivválaččat.
Lea áddjás bargu dieđihit dáhpáhusaid birra ja čorget daid. Dát sáhttá maiddái hehttet ealáhusfievrridemiid dehálaš gálvvuin.
Sullii bealli 1.500 uđasčuoggáin lea nu maid mii gohčodit ránnjáuđasluodda, mii mearkkaša ahte leat guokte dahje eanet lagas uđasčuoggá. Dát lea erenoamáš várálaš danne go biila sáhttá vuodjat uđasbáikái ja dasto šaddat ránnjáuđđasii.
Dahká maiddái riskka sáddet ohcan- ja gádjunbargiid uđasbáikái go eat sihkkarit dieđe leat go johtaleaddjit uđđasis.
Jahkásaččat geavahit mii Norggas lagabui 2 miljárdda ruvnnu iešguđet uđasdoaimmaide ja Romssa ja Finnmárkku fylkkasuohkanat okto geavaha sullii 175 miljovnna ruvnnu dán ulbmilii.
Uđas lea danne stuora servodathástalussan mii buktá riskkaid olbmuide ja fuonida eallinkvalitehta, hehtte olahanmuttu ja unnida diehttevašvuođa árgabeaivvis sihke priváhta ja ealáhusolbmuide.

TFFK ovttasbargošiehtadus

Ođđa, innovatiiva čovdosiid ovddideapmái lea Romssa ja Finnmárkku fylkkasuohkan ožžon 10,3 miljovnna kruvnno Innovašuvdna Norgga innovašuvdnabeallalačča nammii. Fylkkasuohkan, Innovašuvdna Norga, Nationála ovddidanprográmma lágideddjiid várás ja Hálddašan- ja ekonomiijadirektoráhtta leat dahkan ovttasbargošiehtadusa. Prošeavtta eaiggáduššá Romssa ja Finnmárkku fylkkasuohkan.

Prošeavtta oasit

Oassi 1 - Dárbbučilgehus - (čakča 2020)

Áigumuš osiin lei gávnnahit fylkkasuohkana ja eará berošteddjiid dárbbuid. Oasis galggai innovašuvdnapotensiála buoriduvvot. Prošeavttas lei gulahallan eará geaidnoeaiggádiiguin, loahppageavaheddjiiguin, geaidnogeavaheddjiiguin jna. dárbbuid ja hástalusaid maid fertii váldit vuhtii ja čoavdit.

Oassi 2 - Márkanságastallan (ođđajagemánu 2021 - miessemánnu 2021)

Dán oasis gulahalaimet ealáhusaiguin ja vejolaš skáhppojeddjiiguin digaštallan dihtii áššečuolmmaid. Dán gulahallama bokte lei sávahahtti ahte ealáhusaktevrrat bukte cealkámušaid vejolaš ovdánanhámiid ja vejolaš hástalusaid birra prošeavttas. Dasa lassin lei ulbmil ahte iešguđet skáhppojeaddjit sáhtte ovttas ovddidit buoret, ollislaš čovdosa.
Doaimmat mat leat čađahuvvon dán oasis:
•    Ođđajagimánu 8. b. diehtojuohkinčoahkkin/webinar ovttas ITS Norway:in
•    Digitála gulahallankonferánsa ođđajagimánu 27. b.
•    Okta-okta čoahkkimat lágideddjiiguin ain gulahallat ja gávdnat čovdosiid.
•    Matchmaking - konferánsa, gos fitnodagat besse gávnnadit ja ovdánahttit oktasaš čovdosiid. 

Oassi 3 - gilvu (miessemánu - golggotmánnu 2021)

Gilvu almmuhuvvui Doffin:s miessemánus 2021. Dán Oasis válljejuvvui guđe ovttasbargoguoimmit ledje eanemus ávkkálaččat prošektii.
Oasis ledje čuovvovaš doaimmat:
•    Gilvvu almmuheapmi
•    Ovdakvalifiseren
•    Fálaldagaid buktin ja ovdanbuktin
•    Ráđđádallamat (vahkku 35 - 40)
•    Loahpalaš fálaldaga ovddideapmi
•    Árvvoštallan
•    Šiehtadus vuolláičállin (golggotmánnu 2021)
Maŋŋel čađahuvvon márkandialoga ledje 19 skáhppojeaddji mat adde fálaldaga (prekvalifiseren). Čiežas dain válljejuvvojedje oažžut addit gilvui fálaldaga ja fállojuvvojedje fálaldatgeahččaleami min geahččalanguovlluide. Fálaldatáigemeari maŋŋá čađahuvvojedje šiehtadallamat ja válljejuvvon skáhppojeddjiid fálaldagat árvvoštallojuvvojedje. Šiehtadallamiid maŋŋá árvvoštallojuvvojedje fálaldagat loahpalaččat, ja de juhkkui searvevuođašiehtadusat.

Oassi 4 - Ovdánahttin ja geahččaleapmi (juovlamánnu 2021 - golggotmánnu 2023)

Dán oasis barggaimet oasseháhkamiid hámi ovddidemiin. Ovttasbarggus válljejuvvon skáhppojeaddjiin ráhkaduvvo ja geahččaluvvo sin čoavddus 2022-23 dálvvi Holmbuktura:s (sullii diibmu vuodjin olggobealde Romssa), geahččalanbirasin. Buvtta ovddiduvvo dađistaga ja bargoaddi árvvoštallá loahpalaččat čovdosa dohkkeheapmái.

Oassi 5 - Oastit (čakča 2023)

Mihttomearrin lea ahte loahppabuvtta galgá leat gárvvis gávppálašvuhtii ja háhkamii 2023 čavčča.

Geahča prošeavtta video dás.